Sportieve Bokkesprongen door Midden-Limburg

Op een boogscheut van het Provinciaal Domein Bokrijk ligt jeugdherberg De Roerdomp verscholen in het bos. Tijdens een zomers gezinsweekendje maakten we kennis met de uitgebreide fiets- en wandelmogelijkheden tussen de heide en het 'bronsgroen eikenhout'...


 
Misthoorn

De Roerdomp ligt pal aan een inkortingsroute van de langeafstandswandeling De Wijers. Daarmee kunnen we een wandellus maken van zo’n 22 km. Arne (11) en Mirthe (9) hebben er zin in. Door natuurreservaat Het Wik stappen we naar de hoofdingang van het openluchtmuseum. Dit waterrijke gebied telt meer dan 1.175 vijvers. De eerste ontstonden vanaf de dertiende eeuw door veenen ijzerwinning. Later gebruikten toenmalige kloosterorden ze voor de viskweek. Samen beslaan ze zo’n 700 ha – of 1.400 voetbalvelden! Ze vormen belangrijke broed- en pleisterplaatsen voor vogels. “Een beetje zoals een tankstation langs een autosnelweg”, legt een infobord kindvriendelijk uit. De roerdomp is trouwens een van de zeldzame vogelsoorten die zich hier in de moerasvegetatie ophouden. De gedrongen, geelbruine reiger produceert een keelgeluid dat aan een misthoorn doet denken maar laat zich zelden zien.
De 35 vijvers van De Maten vormen het best bewaarde vijvergebied van Midden-Limburg. Ze ontstonden door afdamming van de Stiemerbeek. Tussen de vijvers liggen bosjes, droge duinkammen en heideveldjes, die stilaan paars beginnen te kleuren. Over enkele weken, eind augustus, zullen ze in volle bloei staan. Arne schiet plaatjes met zijn smartphone, terwijl Mirthe – succesrijk YouTube-ster in het diepst van haar gedachten – filmpjes maakt met haar minicamera. “Coole zandbergen hebben ze hier!”

 


Woestijn

Aan de rand van Genk komen we in een plensbui met apocalyptische allures terecht. Gelukkig kunnen we schuilen onder een fietsersbrug. De charmante tuinwijk van Winterslag herinnert aan het mijnverleden van de regio. In 1917 ging hier de eerste Limburgse steenkoolmijn in productie. De Brusselse architect Adrien Blomme liet zich inspireren door de Engelse stijl en liet veel ruimte voor groenzones. In enkele daarvan staan nu enkele speeltoestellen opgesteld, wat voor een welkome afwisseling zorgt.
Op de Schemmersberg hebben we een 360°-zicht op de wijde omgeving, inclusief mijnterril. De kinderen zijn meer geïnteresseerd in de enorme zandkuil die hier is ontstaan door afgravingen in de jaren 60. Uitgelaten rennen ze door dit stukje ‘woestijn’. Even later beginnen hun magen te knorren. Weinig verrassend prijkt spaghetti bovenaan hun verlanglijstje voor het avondmaal. Wanneer enkele uren later in de jeugdherberg stoofvlees met frietjes op tafel verschijnt, zijn ze minstens even tevreden…


Bart de pauw

Op de muur van de eetzaal is een grote muurschildering van een pauw aangebracht. “Onze mascotte”, lacht beheerder Tom, die samen met zijn broer Bert de jeugdherberg uitbaat. Op het grasveld loopt inderdaad een sierlijke mannetjespauw, die ‘Bart’ blijkt te heten. Opdringerig is hij alleszins niet, want als we hem proberen te benaderen voor een foto, vlucht hij aanvankelijk in het kreupelhout. Tom en Bert namen de fakkel over van hun ouders, die de jeugdherberg 37 jaar lang onder hun hoede hadden. Ze zijn omzeggens in de jeugdherberg opgegroeid. “We proberen de traditionele jeugdherbergwaarden in stand te houden. Mensen samenbrengen, dat is het leukste aan onze job. Maar wees gerust, we zijn ook meegegaan met de tijd – je zult het niet zonder wifi moeten stellen!”
Naast pauw Bart wonen er nog wel wat dieren op het domein. Bijvoorbeeld Jaak, een Provençaalse ezel die van knuffelen houdt, en de shetlandpony’s Franky, Resy en Molly. Kippen en geiten maken het plaatje compleet.

  


Fietsen door water

Voor onze fietstocht doen we een beroep op het geroemde Limburgse fietsroutenetwerk. Fietsen huren we bij het infocentrum van Bokrijk. Op onze helgroene huurfietsen rijden we langs de rand van het openluchtmuseum naar Kuringen, aan het Albertkanaal. Bij knooppunt 91 mogen we ‘fietsen door het water’. Dit voorjaar werd er een fietspad van meer dan 200 meter aangelegd dat een van de vijvers doorsnijdt. Aan weerszijden staat het water op ooghoogte, wat ons een bijzonder perspectief gunt op enkele eenden en zwanen. Uiteraard houden Arne en Mirthe het niet bij één passage…
Onze koffiekoeken verorberen we op de picknickbanken bij de abdijsite Herkenrode, destijds de eerste vrouwelijke cisterciënzerabdij van de Nederlanden. Nu is er een belevingscentrum gevestigd. In de achterliggende inspiratietuinen groeien meer dan 500 kruiden. In een vogelkijkhut met uitzicht op de Grote Vijver van natuurgebied Wijvenheide speuren we naar zomertalingen, woudapen en zilverreigers. We krijgen enkel eenden, futen en een blauwe reiger in het vizier. Verderop springt de uitkijktoren van Zonhoven als een naar lucht happende vis uit het water. Het moderne houten bouwwerk is 15 meter hoog. Op de hoogste etage kan je meer dan 100 vijvers zien – al hebben we dat niet nageteld…


Prehistorische groeven

Over het oude kolenspoor fietsen we natuurreservaat De Teut in. Op deze arme grond domineerde heide 3.000 jaar het landschap, tot er massaal naaldbomen werden aangeplant om de mijnen van stuthout te voorzien. Op 150 jaar tijd was het heidelandschap bijna helemaal verdwenen. Nu wordt het door zorgvuldig beheer in stand gehouden. Arne kan het maar matig appreciëren dat we geregeld door e-bikers op leeftijd voorbij worden gestoken. “Valsspelers!” klinkt het binnensmonds. We slaan even een zijweg in om de grillige rotsblokken van de Holsteensite te bekijken. Het zijn geen megalieten die door de mens hierheen zijn gebracht, maar stenen die op natuurlijke wijze zijn ontstaan door afzetting van kwartsrijk zeezand. In de bronstijd gebruikten boeren één rots om hun bijlen te polijsten. De groeven zijn nog steeds te zien. “Niet remmen, papa!”, roept Arne wanneer we op de slotkilometers door de bossen rond Molenheide enkele hellingen afsuizen. “’t Is goed, jongen”, denk ik. Voor één keer mogen alle remmen los…

 


Steekkaart

Fietstocht (35 km): langs knooppunten 71-92-91-95-94-93-301-300-305-79-71 (www.fietsnet.be).
Wandeltocht (22 km): we volgden de zuidoostelijke lus van de LAW De Wijers, uitstekend aangegeven op het terrein. Kaart (5€) te koop via www.rllk.be.

Tekst en foto's: Steven Vermeylen 
Bron: Op Weg 2017 6