Familietandems

Op een bepaald moment is je kind de fietskar of het fietsstoeltje ontgroeid. En dan... meteen op een eigen fietsje? De meeste ouders zoeken eerst een alternatief. De familietandem weet bij veel fietsende ouders de juiste snaar te raken.

Een familietandem is een tandem met een lagere voor- of achterkant. Hierdoor is hij geschikt voor een volwassene en één of meerdere (jonge) kinderen. Kinderen kunnen vanaf ongeveer 4 jaar op een familietandem fietsen. Ze kunnen naar eigen believen meetrappen en hebben de voldoening dat ze echt meefietsen. De meeste familietandems zijn geschikt voor kinderen tot een jaar of tien. Met een speciale ‘kiddy crank set’ (extra trap-as) kun je overigens vrijwel iedere tandem geschikt maken voor een jong kind!

>>Tip: probeer verschillende tandems uit en ervaar zelf wat het gemakkelijkst fietst. Er zijn ook verschillende bedrijven waar je een familietandem kan huren, voor een dag of langer.

Plus- en minpunten

Plus

  • goed zicht op je kind, althans bij tandem waar het kind voorop zit
  • stabiel
  • meestal goed verstelbaar en daardoor geschikt voor zowel jonge als oudere kinderen, en soms zelfs voor volwassenen

Min

  • het is een tandem, dus je gaat er niet zo snel alleen op rijden
  • relatief weinig ruimte voor fietstassen
  • groot, dus lastiger in trein, vliegtuig etc.
  • hoge aanschafprijs

Wat je moet weten

Voorop of achterop?

Zit je kind voorop dan neem jij als volwassene plaats op het tweede zadel. Door een speciale constructie stuur je met het tweede stuur. Het eerste zit vast op het frame of zit in de voorvork en stuurt mee. De eerste optie is veiliger want in de bochten wordt de afstand tot het handvat in de buitenbocht voor kleine kinderen te groot. Bovendien moet je zelf opletten voor onverwachte rukken aan het stuur. Zeker voor kleine kinderen is een familietandem met een vast eerste stuur beter. Met je kind voorop kan je ook gezellig kletsen.

Tandems met kinderen achterop worden ook wel de kid-stoker of stokid genoemd. De stoker is degene die achterop zit. Het grote voordeel van dit type is het sturen. Jij zit als stuurman of -vrouw vooraan. Hierdoor kan je directer en accurater sturen dan wanneer je kind voorop zit. Het feit dat je kind tegen jouw rug aankijkt en jij hem of haar niet ziet, kan dan weer als een nadeel ervaren worden.

Cranks

Voor de goede orde: een crank is het verbindingsstuk tussen de trap-as van de fiets en het pedaal.

Is je kindje nog te klein voor een standaard uitgeruste familietandem, dan kan je vrij eenvoudig een speciaal kindertrapper-set, kiddy cranks genaamd, monteren. Het is een extra trapas die boven de normale trapas komt. Ze worden ook weleens 'child stoker set' genoemd. Opgelet, zo'n set past niet op alle tandems en soms heb je nog wat extra montagemateriaal nodig. Een goede fietsenmaker kan je hierover adviseren.

Een kind heeft kortere benen en daarbij horen kortere cranks. Sommige tandems worden geleverd met verstelbare cranks. Is dat niet het geval dan is het aangeraden om kortere cranks te (laten) monteren.

Toeclips

De aandrijving van een tandem is anders dan bij een gewone fiets. De ketting verbindt beide trapstellen met elkaar waardoor (bij de meeste tandems) de berijders in hetzelfde tempo rijden. Ook als je kind even wil stoppen met trappen, draaien de trappers door. Het is daarom zinvol om voor je kind toeclips of SPD-pedalen te monteren. Je voorkomt hiermee dat je kind van de trappers afschiet en zich flink bezeert of zelfs van de tandem valt. Om die reden kiezen sommige tandemrijders er ook voor om voor het kind plastic pedalen te monteren. 

Remmen

Goede remmen zijn altijd belangrijk. Een tandem wordt echter zwaarder belast dan een gewone fiets. Zeker als je nog een fiets- of bagagekar aankoppelt. Bovendien kan je er grote snelheden mee halen. Dit alles zorgt ervoor dat de het belang van goede remmen nog groter is bij een tandem.

Soorten remmen:

  • Cantilevers zijn eigenlijk niet geschikt voor tandems. Ze leveren maar net genoeg remkracht om met je tandem veilig tot stilstand te komen.
  • Klassieke velgremmen voldoen alleen als je niet te zwaar beladen bent en relatief lage snelheden rijdt. Voor fietsen in heuvels en bergen zijn ze onvoldoende.
  • V-Brakes werken volgens het zelfde principe als cantilevers maar hebben langere ‘armen’. Het voordeel is dat ze hierdoor een grotere remkracht hebben wat ze zeer geschikt maakt voor tandems. Cantilevers kunnen doorgaans eenvoudig vervangen worden door V-brakes.
  • Hydraulische remmen werken met remvloeistof. Dit in tegenstelling tot cantilevers en V-brakes die met een remkabel werken. Het nadeel van kabels is dat er rek kan opkomen waardoor de achterrem relatief matig werkt.
  • Ook schijfremmen komen steeds vaker voor bij tandems. Deze hebben duidelijke voordelen zoals maximale remkracht in de regen en het spaart de velgen. Daartegenover staat dat er meer kracht op het frame wordt uitgeoefend zodat er speciale naven nodig zijn.
  • Ga je in bergachtige gebieden fietsen, dan is een sleeprem aan te raden. Een sleeprem werkt continu tijdens lange afdalingen en houdt de snelheid binnen de perken. 

Versnellingen

Een volgeladen tandem rijdt zwaarder dan een solofiets. Kies voor een tandem met voldoende versnellingen. Een tandem met zeven versnellingen is alleen geschikt als je in vlakke gebieden fietst. Heuvelopwaarts schiet zo'n tandem al snel tekort. Ga je in de bergen fietsen, dan moet de kleinste versnelling écht klein zijn (bergverzet) en heb je dus een groter bereik nodig.

Een andere manier om voldoende versnellingen te verkrijgen is de Rohloff-naaf. Dit is een naaf met maar liefst 14 versnellingen. De hoogste en laagste versnelling liggen even ver uit elkaar als bij de voor tandems gangbare aandrijving met derailleurs en tandwielen.

Aanbod

Een overzicht van de beschikbare modellen ga naar: Aanbod familietandems.